dinsdag 27 juni 2017

Waiting in the Wings, of Waiting for a Bb-akkoord?

Een mooie vergissing die ik pas heel recent ontdekte zit in het nummer Waiting in the Wings van de band BBM van Gary Moore, Ginger Baker en Jack Bruce. De track bevat twee gitaarsolos over hetzelfde solo-schema. In de tweede solo gaat het niet helemaal goed; in de 7e maat zou naar een Bb-akkoord overgegaan moeten worden. Dit vergeet Jack Bruce. Luister maar eens naar de opname op 2 minuut 49. Op het punt waar de Bb had moeten komen speelt Gary een G.



Het bewijs is natuurlijk glashard en duidelijk vastgelegd op deze mooie CD. Zelfs helden maken foutjes ;). Overigens neemt dit niets van mijn liefde voor deze muziek weg want het blijft een fantastisch album met bijzondere liedjes en een duidelijke invloed van Eric Clapton op het gitaarspel van Gary.

zondag 28 mei 2017

Het mixen en editen van mijn CD en een paar lastige probleempjes

 Afgelopen vrijdag heb ik met Han Nuijten stap 2 gezet in het toewerken naar de CD. We hebben de opnames ge-edit en gemixt.
 Editen betekent zoveel als knippen en plakken. We hebben uiteindelijk 16 nummers opgenomen. Van die liedjes heb ik in de kerk steeds meerdere takes opgenomen. In de meeste gevallen heb ik van meerdere takes 1 versie samengesteld. In het geval van 1 nummer heb ik de te gebruiken take ingekort (improvisatie eruitgehaald). Er was ook een take waarbij tijdens het einde van het nummer een vrachtwagen voorbij kwam. In dit geval hebben we het einde (al in de kerk) nog eens opgenomen en dat eraan gekoppeld. Van 6 liedjes heb ik een gehele take onveranderd kunnen gebruiken.
 De volgende stap was het mixen. Dat klinkt gek, mixen van 1 instrument, maar dit was nodig omdat we meerdere microfoons tegelijk gebruikten. De ene microfoon stond dichtbij de gitaar, de andere weer wat verder weg. Per liedje hebben we besloten hoe prominent de zaal in de take te horen was. Voor een langzaam dromerig stuk kun je veel galm gebruiken door de veraf opgestelde microfoons extra in te mixen en voor een wat sneller stuk kun je de directere microfoons de overhand geven. Je zou je kunnen voorstellen dat je bij een live-optreden in de kerk als publiek van plaats verandert naarmate de liedjes sneller/langzamer worden. Bij snelle liedjes dichtbij, bij dromerige stukken veraf. Zou een leuk experiment kunnen zijn voor tijdens het release-concert ;)
 Daarnaast hebben we per type instrument ook aan de klankkleur gewerkt (EQ-en). Bij met name de elektrische gitaar en de metaalsnarig akoestische gitaar was het belangrijk een mooie warme toon te krijgen. Daarnaast heeft Han nog een aantal dingen gedaan, lichte compressie, wat kunstmatige galm en allerlei dingen die mij ontgaan zijn maar dat is Han's specialisme, da's geheim en daar kan ik natuurlijk ook niet teveel over verklappen ;)

 We hebben tijdens de opnames vogels (oa een duif en allerhande gezellige zangvogeltjes) en een regenbui (met name via de ruiten van de kerk) gehoord. Uiteraard hebben we daar zoveel mogelijk al tijdens de opnames 'omheengewerkt'. Tot onze blijdschap hebben we hier tijdens het editen/mixen nauwelijks last van gehad . Het geluid van een vrachtwagen hebben we zoals eerder beschreven kunnen wegwerken met een knip- en plak-actie. Ook de klikjes van effectpedalen hebben we met behulp van dekens en een tapijt heel mooi van de opname af weten te houden (of liever: ze staan er wel op maar zijn nauwelijks hoorbaar.) Dat is het voordeel van vooruitdenken in zo'n opnameproces.
 Opmerkelijk was wel dat we tijdens het afluisteren toch een eigenaardig bijgeluid hoorden in de elektrische gitaar. Dit op een aantal takes. (Voor de kenners: Het lijkt samen te gaan met de keuze van elementen op de elektrische gitaar; bij keuze van het brugelement op zowel tele als strat en bij tegelijkertijd brug- en midden-element van de strat treedt het probleem op. Het gebeurt bij het aanslaan van een specifiek groepje noten oa. rond het gebiedje C5 t/m Eb5 maar dan pas wanneer het vrij hard is en er gelijktijdig in het basregister wat klinkt). Het klinkt als een soort resonantie. Bijvoorbeeld een handvat van de versterker wat meetrilt ofzo. Maar het gekke is dat ik het destijds in de kerk niet gehoord heb.. Uiteraard hebben we al een en ander gedaan om het zoveel mogelijk weg te werken.

Fotografie: Paul Brouns
 
Het resultaat van ons werk ben ik momenteel aan het beluisteren en mocht me nog iets opvallen wat niet goed klinkt/werkt dan kunnen we eventueel nog even eea aanpassen. Zo niet dan is de vervolgstap de mastering. De eerder genoemde bijgeluiden kunnen dan wellicht nog aangepakt worden. Tevens maak ik dan de keuze welke tracks voor het album gebruikt worden. Dan worden de opnames klaargemaakt voor distributie via CD/iTunes en Spotify.





woensdag 26 april 2017

Back to basics - CD Opnames in mijn eentje

 Op maandag 24 en dinsdag 25 april heb ik samen met technicus Han Nuijten opnames gemaakt voor een nieuwe CD. Op deze opnames speel ik alleen gitaar. Hooguit gebruik ik een looper (Een effectpedaal om korte opnames van jezelf te maken en herhaardelijk opnieuw te kunnen afspelen. In een lus ofwel loop dus). Ik speel voor mezelf al jaren solo-arrangementen van muziekstukken. Ook ben ik sinds ruim 1,5 jaar bezig met het volgen van lessen klassiek gitaar. Klassiek gitaar wordt voor het grootste deel als solo-instrument gebruikt vanwege het zachte volume. Je speelt tegelijk melodie, bassen, akkoorden etc.. Kortom, het werd tijd om eens wat arrangementen te gaan opnemen. Ik heb een selectie gemaakt van enkele zeer bekende en melodieuze pop- en jazz-composities.

 Voor de opnames zijn we afgereisd naar een kerk in Bunnik (de Oude Dorpskerk). De akoestiek daar leent zich erg goed voor een dergelijke CD. CD's van klassieke gitaristen worden ook dikwijls in een soortgelijke akoestiek opgenomen. Ik maakte gebruik van zowel akoestische als elektrische gitaren dus het was zaak dat ook de elektrische gitaar mooi uit de verf zou komen.

 De kerkzaal is langwerpig van vorm en heeft aan de achterkant mooi afgeschuinde uiteinden. Bovendien is het plafond gebogen (zie evt. https://nl.wikipedia.org/wiki/Tongewelf). De weerkaatsingen van het geluid worden zo heel willekeurig verstrooid. Dit levert een volle nagalm op. De galm is ook gelijkmatig verdeeld over de verschillende frequenties. Soms heeft een ruimte een resonantie frequentie waardoor een bepaalde toon heel prominent naar voren komt. Deze niet. Ook de elektrische gitaar en de akoestische gitaar met metalen snaren klinken in deze ruimte erg warm. Dit ondanks dat deze instrumenten van nature wat scherper van toon zijn.



 Han had een hele reeks microfoons in de ruimte geplaatst. Grofweg waren er 2 opstellingen; een voor de elektrische gitaar en een voor de akoestische gitaar. Door deze manier van werken kunnen we later, tijdens het mixen, een realistisch beeld geven van de ruimtelijkheid die het geluid in de kerk zelf had. Als je erbij nadenkt is dat natuurlijk niet eenvoudig; geluid wat in de kerk van alle kanten naar de toeschouwer toekomt moet uit 2 speakers gaan komen. Bedenk daarbij dat de ruimte waarin die twee speakers staan ook weer zijn eigen effect heeft op de uiteindelijke beleving van de luisteraar en je begrijpt dat ik blij was een vakman als Han erbij te hebben!

 De eerste dag hebben we hoofdzakelijk gewerkt aan stukken op elektrisch gitaar. De versterker stond hierbij lekker hard zodat de kerk mooi gevuld kon worden met geluid. Het is heel fijn om zo te spelen. Ik stel me voor dat dat als organist ook erg kicken moet zijn met alle registers open. Als jazzmusicus houd ik van interactie. Dit ervaar je in een band met je mede-musici maar zo helemaal alleen ben je als het ware in dialoog met de kerk. Ik koos ervoor om beslist niet in de studio op te nemen en achteraf galm toe te voegen maar echt in de kerk dit interactieve spel met de ruimte aan te gaan. De tweede dag hebben we het elektrische deel afgerond en kwamen de akoestische gitaren aan de beurt. Dit alles met een nieuwe microfoonopstelling. Opvallend was vooral het verschil tussen de nylonsnarige en de staalsnarige gitaar. Hoewel staalsnarig veel harder klinkt (vanwege zowel het materiaal snaren als de extra grote klankkast en de bouw hiervan) dan nylonsnarig reageerde de kerk toch heel verschillend op deze twee instrumenten. Daarom heb ik uitgebreid zitten inspelen op de instrumenten om te wennen aan de manier waarop de kerk reageert. Zo tegen 15.00 hadden we voldoende materiaal en heb ik nog wat vrije improvisaties gespeeld.

 Nu is de tijd aangebroken om uit alle takes complete versies samen te stellen. We hebben gedurende de opnames - helaas - toch wat omgevingsgeluiden in de opnames gehad. Ook had ik onderweg last van een brom in een effectpedaal vanwege een verouderde voeding. Dit merkte ik wat te laat. Dit heeft toch een take onbruikbaar gemaakt. Daarnaast zijn er ook takes waar een en ander verkeerd ging of waar simpelweg de juiste inspiratie niet in zat. Gelukkig hebben we veel materiaal opgenomen zodat er wat te kiezen valt.

 Ik zal gaandeweg de ontwikkelingen nog meer blogjes schrijven over het verdere verloop. Tot lezens.

donderdag 23 februari 2017

Gabrielle is in de war

Laatst hoorde ik in een grand cafe het liedje 'Out of Reach' van Gabrielle. Knetter van een hit geweest destijds, maar zeker niet op basis van compositorische vaardigheden ;-).
Waar onze grote ster met haar kleine 6 miljoen views op 33 seconden zingt 'so confused' zet er 2 seconden later een zangeres in die inderdaad nogal in de war is. Als je een E4 zingt terwijl de gitaar net heel duidelijk een C# majeur akkoord heeft getokkeld ben je zeker 'confused'. Het moet natuurlijk een E# zijn maar dat klinkt ook weer niet. Kortom: gooi die kwartenharmonisatie overboord, het is geen Gregoriaans gezang.. In het hieronderstaande filmpje hoort u het wettig en overtuigend bewijs van dit delict :-P.

vrijdag 23 september 2016

Take Me To Church van Hozier en een bijzondere afwisseling in timing

Een tijdje terug vroeg een leerling mij het liedje 'Take Me To Church' uit te werken. Daarbij heb ik me gefocused op de akkoorden en het kenmerkende pink floyd-achtige baslijntje vlak voor het refrein. Wat me naderhand bij het uitschrijven van de melodie pas opviel was dat de zanger heel subtiel wisselt tussen 'rechte' zestienden en 'geshuffelde' zestienden. Hoewel normaal gesproken zestienden een kwart-tel zouden moeten duren is er bij 'shuffle' sprake van verlenging van de 1e en 3e zestiende en als compensatie inkorting van steeds de 2e en 4e. Zie youtube voor een opname:


En voor mijn transcriptie verwijs ik je graag door naar:


Je kunt de transcriptie vinden via: Hozier - Take Me To Church - Guitar.pdf

donderdag 2 juli 2015

Een paar recente gitaar CD's voor de zomer

De zomervakantie is een mooie tijd om eens wat nieuwe CD's te beluisteren. Hier volgen een aantal tamelijk recente releases.
1. Gitarist Lage Lund heeft als bandleider al een aantal CD's op zijn naam staan maar maakt verkent met het album 'Idlewild' de mogelijkheden van het gitaartrio. Door zonder pianist te werken ontstaat een soort openheid en ruimte die een uitdaging vormen als gitarist. Sommige stukken bevatten ingedubde gitaarpartijen maar deze spelen slechts een bescheiden rol. Dit album bevat slechts 2 Lage Lund composities. De rest van de tracks zijn bewerkingen van bestaande liedjes. Bijzonder bij Lund is dat hij vaak gespeelde standards - zoals Come Rain or Come Shine - een eigen karakter mee kan geven.
Lage Lund - Idlewild (Youtube promo)
Lage Lund - Idlewild (iTunes)
Lage Lund - Idlewild (Spotify)

2. Gitarist Scott Henderson heeft een lange staat van dienst samen met Joe Zawinul, Chick Corea en de band Tribal Tech. Op het nieuwste album 'Vibe Station' speelt hij eigen composities en de jazz-standard 'Chelsea Bridge'. Qua speelstijl is Scott Henderson nog steeds in ontwikkeling. Zijn toon en idioom zijn onmiddellijk herkenbaar. De composities op deze CD zijn vaak wat langer van opzet maar na enkele keren beluisteren wordt de subtiliteit ervan steeds beter merkbaar. Scott Henderson is het type gitarist dat naar mijn idee muzikaal gezien alles goed voor elkaar heeft. Ik zal deze CD nog vaak beluisteren en hoop hem nog vaak live te mogen horen spelen.
Scott Henderson - Vibe Station (Youtube single song 'Manic Carpet')
Scott Henderson - Vibe Station (iTunes)
Scott Henderson - Vibe Station (Spotify)

3. Gitarist Carl Verheyen heeft na 14 jaar een tweede album uitgebracht met solo-gitaarstukken. Hij is bekend van de band Supertramp maar weet ook in zijn eentje een heel veelzijdig album af te leveren. Het gebruik van verschillende typen gitaren en verschillende sounds is al een reden waardoor zijn solo-albums niet gaan vervelen. Daarnaast zijn zijn arrangementen van Beatles-liedjes, jazz standards en zelfs Mark Knopfler's Theme from Local Hero een lust voor het oor.
Carl Verheyen - Alone (Youtube promo)
Carl Verheyen - Alone (iTunes)
Carl Verheyen - Alone (Spotify)

4. Tommy Emmanuel heeft een album opgenomen met oude klassiekers. Akoestische gitaren, contrabas, violen en de sfeer van Django Reinhardt kenmerken dit album.
Tommy Emmanuel - Just Passing Through (Youtube single song 'Honeysuckle Rose'
Tommy Emmanuel - Just Passing Through (iTunes)
Tommy Emmanuel - Just Passing Through (Spotify)

zaterdag 6 juni 2015

Terugkoppeling bij het oefenen

Om het oefenen effectiever te maken is het niet zo zeer belangrijk om vaak te herhalen maar meer om tussen herhalingen verbeteringen aan te brengen. Soms lijkt het of bij sommige leerlingen 'het kwartje' heel snel valt. Na een paar keer pogingen lukt het ze al. Je zou ook kunnen zeggen dat die leerlingen bij zichzelf snel mogelijkheden tot groei zien. Het is zaak om goed geduldig te leren observeren welke facetten van je spel zwak zijn en vervolgens een plan te ontwikkelen om die facetten te verbeteren.

Als we beginnen bij het woord observeren. In de muziek houdt dit in eerste instantie luisteren in. Dit is de auditieve kant van musiceren. Luister goed of een klank die je speelt wel helder genoeg is. Ook kun je letten op het ritme. Soms raakt de regelmaat van het ritme enigszins verstoord. Een mogelijke oorzaak van zo'n verstoring kan zijn dat je nog niet voldoende vingervlugheid hebt om een passage soepel te spelen. Je kunt dan besluiten op techniek te oefenen. Een andere reden kan zijn dat je het ritme zelf niet helemaal goed begrijpt. Daarmee bedoel ik dat je niet van elke noot aanvoelt wanneer je deze precies speelt. Daarvoor kun je naar het origineel luisteren (als je een opname ervan beschikbaar hebt). Het kan overigens nuttig zijn om je eigen spel op te nemen om nog extra te kunnen controleren.
Daarnaast is er de kinestetische kant van het musiceren. Bij het voortbrengen van de klank is ontspannenheid en doelgerichtheid van je vingers wenselijk. Hoe kleiner de beweging hoe beter. Hoe minder spieren je spant tijdens het spelen hoe beter. Waak ervoor dat je niet verkrampt. Onder de visuele kant van het musiceren zou je kunnen vatten het vermogen om vingerzettingen (van bijvoorbeeld akkoorden) snel en gemakkelijk te onthouden. Ook de vertaling van een notenbeeld naar klank hoort hierbij. Tijdens het oefenen zou je je van al deze punten bewust moeten zijn om tot verbetering te komen. Een voorbeeld van kijkgedrag in mijn dagelijkse praktijk: Sommige leerlingen kijken tijdens het spelen steeds op hun bladmuziek waardoor ze zich minder bewust zijn van de plaatsing van hun vingers. Andere leerlingen daarentegen leren passages uit het hoofd en kijken dan naar hun vingers. Je zou ook kunnen denken aan het plaatsen van een video-opname apparaat om achteraf terug te kunnen kijken.

Het volgende woord is het plan om te verbeteren. Ook hierover valt veel te zeggen. Uiteraard is een docent met zijn ruime ervaring een goede raadgever op het gebied van het maken van dit soort plannen. Daarnaast zou je ook kunnen stellen dat 'echt getalenteerde leerlingen' geen docent nodig hebben...of misschien juist wel....? ;)