zondag 13 augustus 2017

De mastering van mijn CD + de eerste geluidsfragmenten

Inmiddels heb ik 2 uitgebreide master-sessies achter de rug. Dit is gedaan onder leiding van Peter Brussee van Q Point. Leuk om te weten is dat hij in het voormalig AVRO-gebouw in Hilversum zit. Bij het masteren maak je de audio klaar voor verwerking op een CD. Een van de belangrijkste dingen is het zorgen dat de volumes van de liedjes gelijkmatig zijn. Dit 'levellen' was in dit geval best een lastig ding. Ik heb ervoor gekozen nauwelijks tot geen compressie toe te passen waardoor zachte passages op de CD echt zacht zijn en harde passages echt hard. Veel opnames worden gecomprimeerd waardoor bijna alles uiteindelijk op 1 volume klinkt. Ik wilde dit niet omdat voor mij de registratie zoveel mogelijk moet weergeven wat je live in de kerk zou meemaken. Dit wordt bij klassieke CD's ook vaak zo gedaan.



Een ander belangrijk proces is het bepalen van de pauzes tussen de nummers. Je zult bij beluistering van mijn CD zien dat het 1e liedjes niet direct na indrukken van 'Play' begint. Vervolgens zal bij overgang van liedje 1 naar 2 er een korte pauze zijn. Dit alles om het overgaan van de ene sfeer in de andere niet te abrupt te laten verlopen. Aangezien mijn CD vrij dromerig en meditatief van aard is was dit wel een belangrijke stap in het master-proces. Het is hierbij zo dat je zoveel mogelijk op je gevoel moet afgaan en uiteraard de ervaring van Peter aangezien hij natuurlijk de expert is op dit gebied.



Verder kun je bij het masteren nog wat aan de 'equalizing' doen. Je kijkt dus naar hoeveel bas, midden en hoog er in het geluid zit. Je wilt, ondanks dat er verschillende instrumenten op de CD gebruikt zijn, toch dat de verschillende tracks qua geluidsbeeld goed bij elkaar passen. We hebben voor met name de akoestische gitaar met metalen snaren wat kleine aanpassingen gedaan omdat die in eerste instantie wat dof klonk.
En als laatste waren er nog kleine probleempjes zoals tikjes, bijgeluiden van buiten de kerk en andere bijgeluiden die we (waar nodig) nog hebben kunnen 'wegpoetsen'.
Dan wordt het nu tijd voor de fragmenten! Hieronder vind je van 10 tracks fragmenten die in elkaar overvloeien. Op de uiteindelijke CD komen nog 2 extra bonus-tracks. Dit doe ik omdat ik vind dat de CD een stukje meerwaarde moet hebben boven spotify en iTunes. Uiteraard is het hoesontwerp met liner notes al een meerwaarde die alleen een fysieke CD bied. Maar dat is de volgende stap die ik moet nemen! Voor nu, veel luisterplezier.

dinsdag 27 juni 2017

Waiting in the Wings, of Waiting for a Bb-akkoord?

Een mooie vergissing die ik pas heel recent ontdekte zit in het nummer Waiting in the Wings van de band BBM van Gary Moore, Ginger Baker en Jack Bruce. De track bevat twee gitaarsolos over hetzelfde solo-schema. In de tweede solo gaat het niet helemaal goed; in de 7e maat zou naar een Bb-akkoord overgegaan moeten worden. Dit vergeet Jack Bruce. Luister maar eens naar de opname op 2 minuut 49. Op het punt waar de Bb had moeten komen speelt Gary een G.



Het bewijs is natuurlijk glashard en duidelijk vastgelegd op deze mooie CD. Zelfs helden maken foutjes ;). Overigens neemt dit niets van mijn liefde voor deze muziek weg want het blijft een fantastisch album met bijzondere liedjes en een duidelijke invloed van Eric Clapton op het gitaarspel van Gary.

zondag 28 mei 2017

Het mixen en editen van mijn CD en een paar lastige probleempjes

 Afgelopen vrijdag heb ik met Han Nuijten stap 2 gezet in het toewerken naar de CD. We hebben de opnames ge-edit en gemixt.
 Editen betekent zoveel als knippen en plakken. We hebben uiteindelijk 16 nummers opgenomen. Van die liedjes heb ik in de kerk steeds meerdere takes opgenomen. In de meeste gevallen heb ik van meerdere takes 1 versie samengesteld. In het geval van 1 nummer heb ik de te gebruiken take ingekort (improvisatie eruitgehaald). Er was ook een take waarbij tijdens het einde van het nummer een vrachtwagen voorbij kwam. In dit geval hebben we het einde (al in de kerk) nog eens opgenomen en dat eraan gekoppeld. Van 6 liedjes heb ik een gehele take onveranderd kunnen gebruiken.
 De volgende stap was het mixen. Dat klinkt gek, mixen van 1 instrument, maar dit was nodig omdat we meerdere microfoons tegelijk gebruikten. De ene microfoon stond dichtbij de gitaar, de andere weer wat verder weg. Per liedje hebben we besloten hoe prominent de zaal in de take te horen was. Voor een langzaam dromerig stuk kun je veel galm gebruiken door de veraf opgestelde microfoons extra in te mixen en voor een wat sneller stuk kun je de directere microfoons de overhand geven. Je zou je kunnen voorstellen dat je bij een live-optreden in de kerk als publiek van plaats verandert naarmate de liedjes sneller/langzamer worden. Bij snelle liedjes dichtbij, bij dromerige stukken veraf. Zou een leuk experiment kunnen zijn voor tijdens het release-concert ;)
 Daarnaast hebben we per type instrument ook aan de klankkleur gewerkt (EQ-en). Bij met name de elektrische gitaar en de metaalsnarig akoestische gitaar was het belangrijk een mooie warme toon te krijgen. Daarnaast heeft Han nog een aantal dingen gedaan, lichte compressie, wat kunstmatige galm en allerlei dingen die mij ontgaan zijn maar dat is Han's specialisme, da's geheim en daar kan ik natuurlijk ook niet teveel over verklappen ;)

 We hebben tijdens de opnames vogels (oa een duif en allerhande gezellige zangvogeltjes) en een regenbui (met name via de ruiten van de kerk) gehoord. Uiteraard hebben we daar zoveel mogelijk al tijdens de opnames 'omheengewerkt'. Tot onze blijdschap hebben we hier tijdens het editen/mixen nauwelijks last van gehad . Het geluid van een vrachtwagen hebben we zoals eerder beschreven kunnen wegwerken met een knip- en plak-actie. Ook de klikjes van effectpedalen hebben we met behulp van dekens en een tapijt heel mooi van de opname af weten te houden (of liever: ze staan er wel op maar zijn nauwelijks hoorbaar.) Dat is het voordeel van vooruitdenken in zo'n opnameproces.
 Opmerkelijk was wel dat we tijdens het afluisteren toch een eigenaardig bijgeluid hoorden in de elektrische gitaar. Dit op een aantal takes. (Voor de kenners: Het lijkt samen te gaan met de keuze van elementen op de elektrische gitaar; bij keuze van het brugelement op zowel tele als strat en bij tegelijkertijd brug- en midden-element van de strat treedt het probleem op. Het gebeurt bij het aanslaan van een specifiek groepje noten oa. rond het gebiedje C5 t/m Eb5 maar dan pas wanneer het vrij hard is en er gelijktijdig in het basregister wat klinkt). Het klinkt als een soort resonantie. Bijvoorbeeld een handvat van de versterker wat meetrilt ofzo. Maar het gekke is dat ik het destijds in de kerk niet gehoord heb.. Uiteraard hebben we al een en ander gedaan om het zoveel mogelijk weg te werken.

Fotografie: Paul Brouns
 
Het resultaat van ons werk ben ik momenteel aan het beluisteren en mocht me nog iets opvallen wat niet goed klinkt/werkt dan kunnen we eventueel nog even eea aanpassen. Zo niet dan is de vervolgstap de mastering. De eerder genoemde bijgeluiden kunnen dan wellicht nog aangepakt worden. Tevens maak ik dan de keuze welke tracks voor het album gebruikt worden. Dan worden de opnames klaargemaakt voor distributie via CD/iTunes en Spotify.





woensdag 26 april 2017

Back to basics - CD Opnames in mijn eentje

 Op maandag 24 en dinsdag 25 april heb ik samen met technicus Han Nuijten opnames gemaakt voor een nieuwe CD. Op deze opnames speel ik alleen gitaar. Hooguit gebruik ik een looper (Een effectpedaal om korte opnames van jezelf te maken en herhaardelijk opnieuw te kunnen afspelen. In een lus ofwel loop dus). Ik speel voor mezelf al jaren solo-arrangementen van muziekstukken. Ook ben ik sinds ruim 1,5 jaar bezig met het volgen van lessen klassiek gitaar. Klassiek gitaar wordt voor het grootste deel als solo-instrument gebruikt vanwege het zachte volume. Je speelt tegelijk melodie, bassen, akkoorden etc.. Kortom, het werd tijd om eens wat arrangementen te gaan opnemen. Ik heb een selectie gemaakt van enkele zeer bekende en melodieuze pop- en jazz-composities.

 Voor de opnames zijn we afgereisd naar een kerk in Bunnik (de Oude Dorpskerk). De akoestiek daar leent zich erg goed voor een dergelijke CD. CD's van klassieke gitaristen worden ook dikwijls in een soortgelijke akoestiek opgenomen. Ik maakte gebruik van zowel akoestische als elektrische gitaren dus het was zaak dat ook de elektrische gitaar mooi uit de verf zou komen.

 De kerkzaal is langwerpig van vorm en heeft aan de achterkant mooi afgeschuinde uiteinden. Bovendien is het plafond gebogen (zie evt. https://nl.wikipedia.org/wiki/Tongewelf). De weerkaatsingen van het geluid worden zo heel willekeurig verstrooid. Dit levert een volle nagalm op. De galm is ook gelijkmatig verdeeld over de verschillende frequenties. Soms heeft een ruimte een resonantie frequentie waardoor een bepaalde toon heel prominent naar voren komt. Deze niet. Ook de elektrische gitaar en de akoestische gitaar met metalen snaren klinken in deze ruimte erg warm. Dit ondanks dat deze instrumenten van nature wat scherper van toon zijn.



 Han had een hele reeks microfoons in de ruimte geplaatst. Grofweg waren er 2 opstellingen; een voor de elektrische gitaar en een voor de akoestische gitaar. Door deze manier van werken kunnen we later, tijdens het mixen, een realistisch beeld geven van de ruimtelijkheid die het geluid in de kerk zelf had. Als je erbij nadenkt is dat natuurlijk niet eenvoudig; geluid wat in de kerk van alle kanten naar de toeschouwer toekomt moet uit 2 speakers gaan komen. Bedenk daarbij dat de ruimte waarin die twee speakers staan ook weer zijn eigen effect heeft op de uiteindelijke beleving van de luisteraar en je begrijpt dat ik blij was een vakman als Han erbij te hebben!

 De eerste dag hebben we hoofdzakelijk gewerkt aan stukken op elektrisch gitaar. De versterker stond hierbij lekker hard zodat de kerk mooi gevuld kon worden met geluid. Het is heel fijn om zo te spelen. Ik stel me voor dat dat als organist ook erg kicken moet zijn met alle registers open. Als jazzmusicus houd ik van interactie. Dit ervaar je in een band met je mede-musici maar zo helemaal alleen ben je als het ware in dialoog met de kerk. Ik koos ervoor om beslist niet in de studio op te nemen en achteraf galm toe te voegen maar echt in de kerk dit interactieve spel met de ruimte aan te gaan. De tweede dag hebben we het elektrische deel afgerond en kwamen de akoestische gitaren aan de beurt. Dit alles met een nieuwe microfoonopstelling. Opvallend was vooral het verschil tussen de nylonsnarige en de staalsnarige gitaar. Hoewel staalsnarig veel harder klinkt (vanwege zowel het materiaal snaren als de extra grote klankkast en de bouw hiervan) dan nylonsnarig reageerde de kerk toch heel verschillend op deze twee instrumenten. Daarom heb ik uitgebreid zitten inspelen op de instrumenten om te wennen aan de manier waarop de kerk reageert. Zo tegen 15.00 hadden we voldoende materiaal en heb ik nog wat vrije improvisaties gespeeld.

 Nu is de tijd aangebroken om uit alle takes complete versies samen te stellen. We hebben gedurende de opnames - helaas - toch wat omgevingsgeluiden in de opnames gehad. Ook had ik onderweg last van een brom in een effectpedaal vanwege een verouderde voeding. Dit merkte ik wat te laat. Dit heeft toch een take onbruikbaar gemaakt. Daarnaast zijn er ook takes waar een en ander verkeerd ging of waar simpelweg de juiste inspiratie niet in zat. Gelukkig hebben we veel materiaal opgenomen zodat er wat te kiezen valt.

 Ik zal gaandeweg de ontwikkelingen nog meer blogjes schrijven over het verdere verloop. Tot lezens.

donderdag 23 februari 2017

Gabrielle is in de war

Laatst hoorde ik in een grand cafe het liedje 'Out of Reach' van Gabrielle. Knetter van een hit geweest destijds, maar zeker niet op basis van compositorische vaardigheden ;-).
Waar onze grote ster met haar kleine 6 miljoen views op 33 seconden zingt 'so confused' zet er 2 seconden later een zangeres in die inderdaad nogal in de war is. Als je een E4 zingt terwijl de gitaar net heel duidelijk een C# majeur akkoord heeft getokkeld ben je zeker 'confused'. Het moet natuurlijk een E# zijn maar dat klinkt ook weer niet. Kortom: gooi die kwartenharmonisatie overboord, het is geen Gregoriaans gezang.. In het hieronderstaande filmpje hoort u het wettig en overtuigend bewijs van dit delict :-P.

vrijdag 23 september 2016

Take Me To Church van Hozier en een bijzondere afwisseling in timing

Een tijdje terug vroeg een leerling mij het liedje 'Take Me To Church' uit te werken. Daarbij heb ik me gefocused op de akkoorden en het kenmerkende pink floyd-achtige baslijntje vlak voor het refrein. Wat me naderhand bij het uitschrijven van de melodie pas opviel was dat de zanger heel subtiel wisselt tussen 'rechte' zestienden en 'geshuffelde' zestienden. Hoewel normaal gesproken zestienden een kwart-tel zouden moeten duren is er bij 'shuffle' sprake van verlenging van de 1e en 3e zestiende en als compensatie inkorting van steeds de 2e en 4e. Zie youtube voor een opname:


En voor mijn transcriptie verwijs ik je graag door naar:


Je kunt de transcriptie vinden via: Hozier - Take Me To Church - Guitar.pdf

donderdag 2 juli 2015

Een paar recente gitaar CD's voor de zomer

De zomervakantie is een mooie tijd om eens wat nieuwe CD's te beluisteren. Hier volgen een aantal tamelijk recente releases.
1. Gitarist Lage Lund heeft als bandleider al een aantal CD's op zijn naam staan maar maakt verkent met het album 'Idlewild' de mogelijkheden van het gitaartrio. Door zonder pianist te werken ontstaat een soort openheid en ruimte die een uitdaging vormen als gitarist. Sommige stukken bevatten ingedubde gitaarpartijen maar deze spelen slechts een bescheiden rol. Dit album bevat slechts 2 Lage Lund composities. De rest van de tracks zijn bewerkingen van bestaande liedjes. Bijzonder bij Lund is dat hij vaak gespeelde standards - zoals Come Rain or Come Shine - een eigen karakter mee kan geven.
Lage Lund - Idlewild (Youtube promo)
Lage Lund - Idlewild (iTunes)
Lage Lund - Idlewild (Spotify)

2. Gitarist Scott Henderson heeft een lange staat van dienst samen met Joe Zawinul, Chick Corea en de band Tribal Tech. Op het nieuwste album 'Vibe Station' speelt hij eigen composities en de jazz-standard 'Chelsea Bridge'. Qua speelstijl is Scott Henderson nog steeds in ontwikkeling. Zijn toon en idioom zijn onmiddellijk herkenbaar. De composities op deze CD zijn vaak wat langer van opzet maar na enkele keren beluisteren wordt de subtiliteit ervan steeds beter merkbaar. Scott Henderson is het type gitarist dat naar mijn idee muzikaal gezien alles goed voor elkaar heeft. Ik zal deze CD nog vaak beluisteren en hoop hem nog vaak live te mogen horen spelen.
Scott Henderson - Vibe Station (Youtube single song 'Manic Carpet')
Scott Henderson - Vibe Station (iTunes)
Scott Henderson - Vibe Station (Spotify)

3. Gitarist Carl Verheyen heeft na 14 jaar een tweede album uitgebracht met solo-gitaarstukken. Hij is bekend van de band Supertramp maar weet ook in zijn eentje een heel veelzijdig album af te leveren. Het gebruik van verschillende typen gitaren en verschillende sounds is al een reden waardoor zijn solo-albums niet gaan vervelen. Daarnaast zijn zijn arrangementen van Beatles-liedjes, jazz standards en zelfs Mark Knopfler's Theme from Local Hero een lust voor het oor.
Carl Verheyen - Alone (Youtube promo)
Carl Verheyen - Alone (iTunes)
Carl Verheyen - Alone (Spotify)

4. Tommy Emmanuel heeft een album opgenomen met oude klassiekers. Akoestische gitaren, contrabas, violen en de sfeer van Django Reinhardt kenmerken dit album.
Tommy Emmanuel - Just Passing Through (Youtube single song 'Honeysuckle Rose'
Tommy Emmanuel - Just Passing Through (iTunes)
Tommy Emmanuel - Just Passing Through (Spotify)